Wat is het verschil tussen je hormoonstelsel & je zenuwstelsel?

Wil je weten hoe je hormonen werken? Dan is het belangrijk om vanuit een helikopterview naar je lichaam te kijken. Dan zie je dat niets op zichzelf staat: alles in je lichaam werkt op indrukwekkende wijze met elkaar samen! Daar is goede communicatie voor nodig. Daarom zijn er twee belangrijke regelaars: je hormoonstelsel en je zenuwstelsel. In deze blog lees je de meest basic informatie over beide systemen. Alvast een klein ezelsbruggetje:

  • Hormoonstelsel = langzaam
  • Zenuwstelsel = snel

Hormoonstelsel in een notendop

Het hormoonstelsel is eigenlijk de verzamelnaam voor al je hormoonproducerende klieren. Dit noemen ze ook wel je endocriene klieren. Van de hypofyse tot de eierstokken: alle klieren bij elkaar vormen jouw hormoonstelsel. Zo’n klier is eigenlijk het startpunt van de grote reis. De klier geeft een hormoon af aan je bloed en via je bloedbaan wordt ‘ie naar de eindbestemming gestuurd om te zorgen dat ze daar overgaan tot actie. Dit is een vrij langzaam proces. Maar het gebeurt wél met nauwkeurige precisie.

Lange termijn werking

Je hormoonstelsel regelt dus de zaken voor de lange termijn. Een mooi voorbeeld is de menstruatiecyclus. In ongeveer 28 dagen tijd volgen verschillende vrouwelijke hormonen elkaar prachtig op! Er wordt een eicel gerijpt, er volgt een eisprong en een geleidelijke opbouw van het baarmoederslijmvlies. Zonder bevruchting wordt dat vlies weer afgestoten en kan de hele cyclus opnieuw beginnen. Een ingenieuze samenwerking tussen je hormonen, maar ze hebben wel even de tijd nodig.

Wat doet je zenuwstelsel?

Een heel ander verhaal is het zenuwstelsel. Daar gaat het om supersnelle veranderingen! Je zenuwstelsel is continu aan het scannen of er iets moet gebeuren. Het terugtrekken van je hand als je je brandt, weg kunnen rennen als een hond je achterna zit. Maar ook gewoon alle ‘normale’ reacties als gevolg wat van je zintuigen signaleren. Waar het hormoonstelsel werkt met hormonen die aan het bloed worden afgegeven, werkt het zenuwstelsel met neurotransmitters en elektrische signalen. Zij geven de boodschap aan bijvoorbeeld je hersenen en je spieren dat er iets moet gebeuren. Die overdracht gaat supersnel! 

 Het zenuwstelsel bestaat uit twee samenwerkende delen:

  1. Centrale zenuwstelsel. Dit zijn je zenuwen in de hersenen en het ruggenmerg. Het centrale zenuwstelsel stuurt onder andere de impulsen vanuit het perifere zenuwstelsel door naar de spieren en klieren. 
  1. Perifere zenuwstelsel. Dit zijn alle zenuwen buiten het centrale zenuwstelsel. Het perifere zenuwstelsel zorgt ervoor dat de impulsen van je zintuigen doorgestuurd worden naar het centrale zenuwstelsel. Op een deel van dit systeem hebben we geen invloed, deze processen gebeuren automatisch, zoals bijvoorbeeld ademen (autonome zenuwstelsel). Het andere deel hebben we wel controle over, dit gedeelte zet bijvoorbeeld spieren in beweging en zorgt ervoor dat we kunnen praten (somatische zenuwstelsel).

Als je er nog steeds bij bent: respect! Dit is best ingewikkelde kost. Er is nog oneindig veel over te vertellen, maar het gaat voor nu even om de beeldvorming. Op deze manier leer je namelijk steeds beter begrijpen hoe je lichaam werkt én wat nou precies het aandeel van hormonen is.

Hormoonstelsel vs. zenuwstelsel

Versus? Nou, niet helemaal dus. Het hormoonstelsel en het zenuwstelsel functioneren los van elkaar, maar werken juist ook nauw met elkaar samen! Je lichaam bestaat uit ontelbaar veel cellen, organen, weefsels, noem maar op… En om dat in goede banen te leiden, is communicatie nodig. Aansturing. Zorgen dat alles goed op elkaar is afgestemd en vlekkeloos verloopt. Het grote doel van zowel je hormoonstelsel en als je zenuwstelsel? Dat jij optimaal functioneert! 

Liefs, 
Froukje