Hormonen? Wat zijn dat eigenlijk?

Hormonen, hormoonhuishouding, hormoonbalans, hormoondisbalans…. Om nog maar te zwijgen over termen als oestrogeen, cortisol, progesteron, melatonine en testosteron! Duizelt het jou ook? En heb je net als ik eigenlijk geen idee waar je moet beginnen? Voordat je allerlei tips en tricks van het internet plukt over het in balans brengen van je hormonen, is het goed om te beginnen bij de basis: wat zijn hormonen?

Dít zijn hormonen

Hormonen zijn stofjes in het lichaam. Zogenaamde signaalstoffen. Ze werken namelijk als communicatie tussen je cellen, ze brengen een boodschap over. Je lichaam doet ontzettend veel dingen automatisch en er zijn miljarden cellen die met elkaar samenwerken zodat jij kunt functioneren. Maar al die processen moeten wel geregeld en aangestuurd worden. Er zijn dan ook zo’n 100 verschillende soorten hormonen! De ene speelt een grotere rol dan de andere, maar ze zijn allemaal van belang. Het woord hormoon komt trouwens van het Griekse hormao, wat ‘in beweging zetten’ betekent. Dat zegt eigenlijk al heel veel, toch? 

Hoe werken hormonen?

Stap 1: een hormoon wordt aangemaakt in een van de hormoonproducerende klieren. Vervolgens ‘reist’ het hormoon via je bloed naar de plek waar het nodig is en waar de boodschap naartoe gebracht moet worden. Elk type hormoon heeft een eigen sleuteltje aan de buitenkant en de bijpassende lichaamscel een slot (die receptor wordt genoemd) waar alleen dat betreffende sleuteltje op past. Een hormoon bindt zo dus aan zijn receptor -klik!- die vervolgens wordt geactiveerd. De boodschap is overgebracht! Het hormoonsysteem is ingewikkeld én gevoelig: zelfs de kleinste hoeveelheden kunnen leiden tot grote veranderingen. Aan de andere kant gaat er natuurlijk best wat tijd over zo’n ‘hormoon reis’. Het kan daardoor een tijd duren voordat er resultaat merkbaar is. Het effect van hormonen is meestal niet direct, maar wél langdurig. 

Hoe worden hormonen gemaakt?

Hormonen worden gemaakt in een specifieke hormoonproducerende klier. Dit zijn de belangrijkste klieren:

  • Pijnappelklier
  • Hypothalamus en hypofyse
  • Schildklier
  • Bijnieren
  • Alvleesklier
  • Eierstokken/teelballen

Elke klier maakt zijn eigen specifieke hormonen aan, zoals de pijnappelklier melatonine produceert en de alvleesklier bijvoorbeeld insuline. Tijdens mijn zoektocht naar de werking van hormonen, kwam ik er ook achter dat wetenschappers nog steeds ontdekkingen doen op dit gebied! Zo worden de darmen niet als klier gezien, maar blijken deze toch echt bepaalde hormonen af te geven.

Wat voor hormoonfuncties zijn er?

Een volgende belangrijke vraag is natuurlijk wat voor hormoonfuncties er dan zijn. Je hormonen sturen de miljarden cellen in je lichaam aan, zodat jij optimaal kunt functioneren. Die lijst met functies en processen is eigenlijk te lang om op te noemen, maar dit zijn een paar belangrijke functies waar jij je hormonen voor nodig hebt:

  • Groei en ontwikkeling
  • Ademhaling
  • Slaap
  • Vruchtbaarheid
  • Bloedsuikerspiegel
  • Stofwisseling
  • Lichaamstemperatuur
  • Vochtbalans
  • Gedrag, gevoel en emoties

Belangrijke zaken dus en dit is nog maar een tipje van de sluier. Hormonen, pfoe… Sta jij er net als ik van te kijken dat er zoveel belangrijks schuilt achter die vage term? En dat hormonen niet alleen bij vruchtbaarheid en de overgang zo’n grote rol spelen, maar bij ál jouw lichaamsfuncties?

Hormonen een handje helpen

Een lesje ‘Basiskennis Hormonen’ in Jip en Janneke taal: check! Klaar voor de volgende stap, op naar een energiek leven met vrolijk swingende hormonen in de juiste verhouding. We weten nu hoe precies dat komt, maar het goede nieuws is: we kunnen onze hormonen een flink handje helpen. Hormoonbalans, here we come!

Liefs,
Froukje